Marcus Licinius Crassus (115-53 v.C.) stond in het oude Rome bekend als dives: de rijkste man van zijn tijd. Maar hoe groot was zijn fortuin werkelijk. En belangrijker nog: hoe kwam hij eraan? Volgens klassieke bronnen vergaarde Crassus zijn rijkdom niet door talent of ondernemerschap, maar door misbruik te maken van rampen, oorlog en chaos.

Hoe rijk was Crassus echt?

De Romeinse schrijver Plutarchus beschrijft in zijn Parallelle Levens dat Crassus aanvankelijk een vermogen bezat van zo’n 300 talenten zilver. Later, tijdens zijn consulschap, was dat opgelopen tot 710 talenten – omgerekend naar moderne maatstaven ruwweg 300 tot 570 miljoen dollar.

Bij die gelegenheid, schrijft Plutarchus, offerde Crassus een tiende van zijn fortuin aan de god Hercules, organiseerde hij een groots banket en gaf hij elke Romein genoeg geld om drie maanden van te leven. Toch plaatst Plutarchus daar een scherpe kanttekening bij: ‘Het grootste deel van zijn rijkdom, als men de schandalige waarheid moet vertellen, vergaarde hij uit vuur en oorlog.’

Rijk door oorlog en rampspoed

Crassus wordt geboren in een vooraanstaande familie, de gens Licinia, en groeit welgesteld op als tweede zoon van senator Publius Licinius Crassus. Zijn echte financiële doorbraak komt tijdens de burgeroorlog tussen Sulla en Gnaius Carbo (83-82 v.C.), waarin Crassus de zijde van Sulla kiest.

Na Sulla’s overwinning worden de bezittingen van diens tegenstanders geconfisqueerd en geveild. Met toestemming van Sulla koopt Crassus deze voor een habbekrats op: landerijen, stadshuizen en wijken in Rome. Zo legt hij de basis voor een vastgoedimperium in het Romeinse Rijk.

Slaven, huurhuizen en een privébrandweer

Volgens Plutarchus bezat Crassus uiteindelijk duizenden slaven, zilvermijnen, landgoederen en talloze gebouwen in Rome. Vooral de zogeheten insulae – huurkazernes voor de armere bevolking – leverden hem een constant inkomen op.

Zijn beruchtste praktijk was echter die rond branden. Crassus beschikte over een privébrandweer, maar die kwam pas in actie nadat hij het brandende pand voor een spotprijs had opgekocht. Pas daarna liet hij het vuur blussen en het gebouw herbouwen – uiteraard om het vervolgens winstgevend te verhuren.

Wil je niets missen van onze verhalen? Volg National Geographic op Google Discover en zie onze verhalen vaker terug in je Google-feed!

Zijn reputatie als opportunist was zo groot dat hij zelfs werd vrijgesproken van een aanklacht wegens ongepaste omgang met de vestaalse maagd Licinia. Hij beweerde met veel overtuiging dat zijn enige motivatie was haar land goedkoop in handen te krijgen.

Het geheime verbond met Pompeius en Caesar

Met rijkdom alleen nam Crassus geen genoegen. Hij zocht ook politieke en militaire macht. Tijdens de slavenopstand van Spartacus biedt hij aan om op eigen kosten legioenen te financieren. In 71 v.C. verslaat hij Spartacus, al moest hij de eer delen met zijn rivaal Pompeius de Grote.

Ondanks onderlinge rivaliteit sluiten Crassus, Pompeius en Julius Caesar een geheim bondgenootschap: het eerste triumviraat. Ze beloven elkaars belangen in de senaat te steunen. Met hun steun werd Crassus in 59 v.C. consul en later gouverneur van Syrië, waar hij toegang kreeg tot enorme belastinginkomsten en tributen.

Ambitie, nederlaag en een gruwelijk einde

Na het bereiken van politiek succes wil Crassus ook op militair gebied naam maken. Hij laat zijn oog vallen op Parthië, een welvarend rijk dat van het hedendaagse Turkije tot Pakistan loopt. In 53 v.C. valt Crassus met zeven legioenen en cavalerie Parthië binnen. Door verraad lopen de Romeinen in de val, en ze worden nabij Carrhae door Parthische cavalerie omsingeld.

Crassus en het grootste deel van zijn leger sneuvelen. Om de dode Crassus te bespotten wordt Gaius Paccanius – een gevangengenomen legionair die op Crassus lijkt – door de Parthen in vrouwenkleding gehesen en op een paard door Parthië geparadeerd. Het hoofd van Crassus wordt tijdens een banket gepresenteerd en volgens Cassius Dio zelfs volgegoten met gesmolten goud, om zo de hebzucht en rijkdom van Crassus te bespotten.

Meer ontdekken? Krijg onbeperkt toegang tot National Geographic Premium en steun onze missie. Word vandaag nog lid!