Na 30 jaar onthult Hubble nog steeds mysteries van het heelal

Ver buiten zijn verwachte levensduur verzamelt deze telescoop data waarmee belangrijke vragen over de ruimte worden beantwoord - en het levert schitterende beelden op.

Wednesday, April 29, 2020,
Door Daniel Stone
Op dit ingekleurde, samengestelde beeld is de Sluiernevel te zien. Dit is een overblijfsel van een ...

Op dit ingekleurde, samengestelde beeld is de Sluiernevel te zien. Dit is een overblijfsel van een supernova die enige duizenden jaren geleden ontplofte in het sterrenbeeld Zwaan.

Foto van NASA/ESA AND Z. LEVAY (STSCI/AURA)

Hoe waren de opnamen van de Hubble in vergelijking met kwalitatief hoogwaardige opnamen van telescopen op aarde? Een deel van de eerste opname van Hubble (rechtsboven) is zo'n vijftig procent scherper dan een opname van hetzelfde deel van de ruimte die werd gemaakt met een telescoop op aarde (linksboven).

Foto van NASA/ESA

In 1990 lanceerden NASA en de Europese Ruimtevaartorganisatie een telescoop om ver in het heelal te kunnen kijken. De satelliet draait rondjes boven de dampkring en zou observaties mogelijk maken zonder verstoring door luchtlagen, licht of vervuiling. Volgens wetenschappers zou de telescoop maximaal tien jaar functioneren.

Dit ruimtewonder, dat bekendstaat als de Paardenkopnevel, werd in 1888 ontdekt door de Schotse astronoom Williamina Fleming. Tijdens haar succesvolle loopbaan in de Verenigde Staten catalogiseerde zij onder meer duizenden sterren.

Foto van NASA/ESA AND THE HUBBLE HERITAGE TEAM (STSCI/AURA)

Voor dit beeld van het centrum van de Melkweg is gebruikgemaakt van een combinatie van röntgen- en infraroodopnamen. In dit turbulente gebied zijn sterren in alle fasen van hun ontwikkeling te vinden.

Foto van COMPOSITE by NASA/ESA

Astronomen bestudeerden tienduizend sterren op Hubble-opnamen om dit samengestelde beeld te maken en meer te weten te komen over de ontwikkeling van de Melkweg. Het licht van ons eigen sterrenstelsel is het meest recent geproduceerd en het helderst. Dankzij verschillende onderhoudsmissies bleef Hubble in staat om data te verzamelen die door het Space Telescope Science Institute kon worden ontcijferd en ingekleurd, om zo verbluffende beelden van het heelal te creëren.

Foto van NASA/ESA AND T. BROWN, STSCI

Dertig jaar later blijft Hubble iedereen verrassen. Met behulp van de beroemde beelden konden astronomen enkele van de belangrijkste vragen over de ruimte beantwoorden, van Hoe oud is het heelal? (13,8 miljard jaar oud) tot Bestaan er echt zwarte gaten? (Jazeker, met een angstaanjagende heftigheid). In 1995 opperde de astronoom Bob Williams een curieus idee: wat als NASA Hubble zou laten kijken naar een plek die op het eerste gezicht donker leek? Dat leverde de magische ontdekking op dat er zelfs op plekken waar het menselijk oog niets ziet duizenden melkwegstelsels bestaan.

NASA ziet ruimtetelescoop Hubble, die in een baan op zo'n 550 kilometer boven de aarde rondjes draait, als een van haar beste investeringen.

Foto van ESA

“Een van de belangrijkste prestaties van Hubble is dat de telescoop het grote publiek heeft laten kennismaken met de wonderbaarlijke schoonheid van het heelal,” zegt Kenneth Sembach, de directeur van het Space Telescope Science Institute waar het wetenschappelijke programma van Hubble onder valt.

NASA is van plan om volgend jaar de gevoeliger James Webb Space Telescope te lanceren - maar Hubble is ook nog niet klaar. De twee telescopen kunnen samen een nog gedetailleerder beeld van het heelal schetsen en op zoek gaan naar het antwoord op de vraag die steeds weer wordt gesteld: wat is er verder nog te ontdekken?

Dit artikel werd oorspronkelijk in het Engels gepubliceerd op NationalGeographic.com

kijk verder

11 Foto's

11x Mysteries van het heelal onthuld door Hubble

Ver buiten zijn verwachte levensduur verzamelt deze telescoop data waarmee belangrijke vragen over de ruimte worden beantwoord - en het levert schitterende beelden op.
Lees meer